Περισσότεροι από 1 εκατομμύριο μετανάστες χωρίς έγγραφα και αιτούντες άσυλο έχουν υποβάλει αίτηση για τη νομιμοποίηση του καθεστώτος τους στην Ισπανία, στο πλαίσιο ενός κυβερνητικού προγράμματος που στοχεύει στην αξιοποίηση και την προάσπιση των οφελών της μετανάστευσης, σε μια περίοδο που οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες «σηκώνουν τις γέφυρες» και κλείνουν τα σύνορά τους.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Αν και η μαζική αυτή πρωτοβουλία νομιμοποίησης, η οποία ανακοινώθηκε από τη σοσιαλιστική κυβέρνηση τον Ιανουάριο, προοριζόταν αρχικά να ωφελήσει περίπου 500.000 ανθρώπους, είχε προσελκύσει υπερδιπλάσιο αριθμό αιτούντων μέχρι τη λήξη της περιόδου εγγραφής την Τρίτη.
Το πρόγραμμα προσφέρει άδεια διαμονής και εργασίας, αρχικής διάρκειας ενός έτους, σε όσους αιτούντες μπορούν να αποδείξουν ότι έχουν λευκό ποινικό μητρώο και ότι διέμεναν στην Ισπανία για τουλάχιστον πέντε μήνες –ή είχαν ζητήσει διεθνή προστασία– πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 2025.
Μιλώντας στη Μαδρίτη την Τρίτη, ο πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, δήλωσε ότι η τεράστια ανταπόκριση στο πρόγραμμα αποδεικνύει πόσο αναγκαίο ήταν. «Το γεγονός ότι περισσότεροι από 1 εκατομμύριο άνθρωποι υπέβαλαν αιτήσεις δείχνει ακριβώς πόσο απαραίτητη ήταν αυτή η αναγνώριση δικαιωμάτων και υποχρεώσεων», σημείωσε.
Ο Σάντσεθ τόνισε ότι η Ισπανία χρειάζεται τη μετανάστευση για να αναπτυχθεί οικονομικά, να αντιμετωπίσει τη δημογραφική της κρίση και να χρηματοδοτήσει το κοινωνικό της κράτος.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
«Χωρίς τη μετανάστευση, το ΑΕΠ της Ισπανίας θα ήταν κατά 19% χαμηλότερο το 2050», δήλωσε. «Και τι σημαίνει αυτό σε επιχειρηματικούς όρους; Σημαίνει, για παράδειγμα, ότι 90.000 μπαρ θα έπρεπε να κλείσουν, ότι 50.000 σχολικές αίθουσες πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης θα έμεναν χωρίς μαθητές και ότι περίπου 220.000 αγροκτήματα θα εξαφανίζονταν».
Πρόσθεσε, επίσης, ότι χωρίς τη μετανάστευση, η Ισπανία θα ήταν «πιο φτωχή, πιο άδεια, πιο αδύναμη και χωρίς τους πόρους για τη χρηματοδότηση του κοινωνικού της κράτους».
Πολιτικές αντιδράσεις
Αν και παρόμοια έκτακτα προγράμματα νομιμοποίησης έχουν εφαρμοστεί στο παρελθόν τόσο από σοσιαλιστικές όσο και από συντηρητικές κυβερνήσεις στην Ισπανία, το συγκεκριμένο σχέδιο δέχθηκε σφοδρή κριτική από το δεξιό Λαϊκό Κόμμα (PP) και το ακροδεξιό κόμμα Vox.
Το PP υποστήριξε ότι η κίνηση αυτή θα επιβαρύνει υπέρμετρα τις δημόσιες υπηρεσίες της Ισπανίας, ενώ το Vox ισχυρίστηκε ότι ο Σάντσεθ επιχειρεί να επιφέρει «τη δημογραφική, κοινωνική, εργασιακή και εκλογική μεταμόρφωση της Ισπανίας».
Οι περιφερειακές κυβερνήσεις της Βαλένθια και της Αραγονίας, τις οποίες ελέγχει το PP, έχουν καταθέσει προσφυγές κατά του προγράμματος νομιμοποίησης. Την Τρίτη, το δικαστήριο ανακοίνωσε ότι εξετάζει το ενδεχόμενο να απευθύνει ερώτημα στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για το αν ορισμένες πτυχές του κυβερνητικού διατάγματος έρχονται σε σύγκρουση με το δίκαιο της ΕΕ.
Η κόντρα για τον «Νόμο Δημοκρατικής Μνήμης»
Ο Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο, αρχηγός του Λαϊκού Κόμματος (PP), εξέφρασε επίσης τις αντιρρήσεις του για την απόφαση της κυβέρνησης να θεσπίσει πριν από τέσσερα χρόνια έναν νόμο δημοκρατικής μνήμης, ο οποίος προσέφερε την ισπανική υπηκοότητα στους απογόνους των Ισπανών που εξαναγκάστηκαν σε εξορία κατά τη διάρκεια του Ισπανικού Εμφυλίου και της μετέπειτα δικτατορίας του Φράνκο. Περισσότεροι από 2,4 εκατομμύρια άνθρωποι υπέβαλαν αίτηση για ιθαγένεια βάσει αυτού του νόμου, και ήδη έχουν εγκριθεί περισσότερες από 544.000 αιτήσεις.
Σε ραδιοφωνική του συνέντευξη τη Δευτέρα, ο Φεϊχόο κατηγόρησε τον Σάντσεθ για «εκλογική μηχανική» με την ελπίδα να εξασφαλίσει περισσότερους ψηφοφόρους για το σοσιαλιστικό κόμμα.
«Πίσω από αυτό [τον νόμο για τους απογόνους] κρύβεται ένα προφανές ενδιαφέρον για την απόκτηση νέων ψηφοφόρων», δήλωσε στο Es Radio. «Εφόσον οι τωρινοί ψηφοφόροι δεν αποδίδουν, ας δούμε αν θα μας βγει η κατασκευή [νέων] ψηφοφόρων».
Η κυβέρνηση απέρριψε τις κατηγορίες του Φεϊχόο, λέγοντας ότι αποπνέουν απόγνωση.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
«Τις θεωρώ απίστευτα ανεύθυνες», δήλωσε η Έλμα Σάιθ, υπουργός Ένταξης, Κοινωνικής Ασφάλισης και Μετανάστευσης της Ισπανίας. «Δείχνουν την απόγνωση και την απογοήτευση κάποιου που δεν έχει πολιτικό όραμα για τη χώρα μας και που φαίνεται να προαισθάνεται ήδη μια εκλογική ήττα»
Ο Σάντσεθ παραμένει σταθερός υποστηρικτής της ανάγκης για μετανάστευση, την ίδια ώρα που άλλοι Ευρωπαίοι ηγέτες υιοθετούν τη ρητορική της ακροδεξιάς σε μια προσπάθεια να πείσουν τους ψηφοφόρους ότι αντιμετωπίζουν σοβαρά το ζήτημα.
Απευθυνόμενος στο κοινοβούλιο τον Οκτώβριο του 2024, ο Σάντσεθ είχε δηλώσει ότι η χώρα βρίσκεται σε ένα δημογραφικό σταυροδρόμι και χρειάζεται τη μετανάστευση για να αναπτύξει την οικονομία της και να διατηρήσει το κοινωνικό της κράτος.
«Στην πορεία της ιστορίας, η μετανάστευση υπήρξε ένας από τους μεγάλους κινητήριους μοχλούς για την ανάπτυξη των εθνών, ενώ το μίσος και η ξενοφοβία ήταν –και συνεχίζουν να είναι– ο μεγαλύτερος καταστροφέας των εθνών», είχε αναφέρει. «Το κλειδί βρίσκεται στη σωστή διαχείρισή της».
Την Τρίτη, ο Σάντσεθ παρουσίασε ένα σχέδιο «ένταξης και ιθαγένειας» ύψους 500 εκατομμυρίων ευρώ για να βοηθήσει στη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών και να διασφαλίσει την ομαλή ενσωμάτωση των ανθρώπων αυτών. «Η ισπανική κοινωνία πρέπει να εγγυηθεί την ίση μεταχείριση, να καταπολεμήσει τις διακρίσεις και να προσφέρει ευκαιρίες», δήλωσε. «Και όσοι φτάνουν εδώ πρέπει να σέβονται τους νόμους μας, να μαθαίνουν τις επίσημες γλώσσες μας και να μοιράζονται τις δημοκρατικές αξίες που μας καθορίζουν».
