Σε ένα από τα σημαντικότερα ορόσημα για την αναζήτηση εξωγήινης ζωής, οι αστρονόμοι κατάφεραν για πρώτη φορά να επιβεβαιώσουν την ύπαρξη ατμόσφαιρας γύρω από έναν μακρινό, βραχώδη κόσμο που βρίσκεται στην «κατοικήσιμη ζώνη» του άστρου του. Η ανακάλυψη αυτή ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στη μελέτη του διαστήματος, στρέφοντας όλα τα βλέμματα στον πλανήτη LHS 1140b.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ένας «γίγαντας» στην κατοικήσιμη ζώνη
Ο εξωπλανήτης LHS 1140b, ο οποίος εντοπίστηκε αρχικά το 2017 στον αστερισμό του Κήτους και σε απόσταση 49 ετών φωτός από εμάς, κινείται γύρω από έναν μικρό και σχετικά ήρεμο ερυθρό νάνο. Αυτό που τον κάνει να ξεχωρίζει είναι ότι βρίσκεται σε ιδανική απόσταση από τον ήλιο του στη λεγόμενη κατοικήσιμη ζώνη όπου οι θερμοκρασίες επιτρέπουν στο νερό να παραμένει σε υγρή μορφή στην επιφάνειά του.
Παρά τις ομοιότητες στις συνθήκες θερμοκρασίας, ο LHS 1140b είναι σημαντικά μεγαλύτερος από τον πλανήτη μας, καθώς διαθέτει μάζα 5,6 φορές μεγαλύτερη από τη γήινη και ακτίνα αυξημένη κατά 70%. Επιπλέον, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι ο πλανήτης είναι «παλιρροϊκά κλειδωμένος», που σημαίνει ότι δείχνει μόνιμα την ίδια πλευρά προς το άστρο του, με αποτέλεσμα το ένα του ημισφαίριο να βρίσκεται σε αιώνια ημέρα και το άλλο σε αιώνιο σκοτάδι.
Το μυστήριο με το ήλιο που διαφεύγει στο διάστημα
Η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό Science, βασίστηκε σε παρατηρήσεις που έγιναν με τον υπέρυθρο φασματογράφο του τηλεσκοπίου Magellan Clay στη Χιλή.
Αναλύοντας τα δεδομένα, οι ερευνητές εντόπισαν αρχικά αέριο ήλιο να διαφεύγει από τον πλανήτη προς το διάστημα ένα σαφές αποτύπωμα ύπαρξης ατμόσφαιρας. Ωστόσο, η φύση επιφύλασσε μια έκπληξη: ενώ οι μετρήσεις του 2024 κατέγραψαν καθαρά το σήμα, οι επαναληπτικές παρατηρήσεις το 2025 δεν εντόπισαν ήλιο.
Ο επικεφαλής της μελέτης Κόλιν Χερουμπίμ, πρώην ερευνητής του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, διευκρίνισε ότι η ομάδα απέκλεισε το ενδεχόμενο λάθους. Αυτή η μεταβολή στο σήμα θεωρείται πλέον εξαιρετικά πολύτιμη, καθώς δείχνει στους αστροφυσικούς το πώς η ατμόσφαιρα του πλανήτη αλληλεπιδρά δυναμικά με την ακτινοβολία του άστρου του. Σημειώνεται ότι στον δεύτερο, κοντινότερο πλανήτη του ίδιου συστήματος (LHS 1140c), δεν εντοπίστηκε κανένα ίχνος ατμόσφαιρας.
Γιατί η ανακάλυψη είναι κρίσιμη, αλλά δεν αποδεικνύει «ζωή»
Οι ειδικοί ξεκαθαρίζουν ότι τα νέα ευρήματα δεν αποτελούν άμεση ένδειξη για την ύπαρξη εξωγήινης ζωής. Όπως εξήγησε η Γιαμίλα Μιγκέλ από το Αστεροσκοπείο του Λέιντεν, οι τρέχουσες παρατηρήσεις αφορούν αποκλειστικά τα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας και όχι την επιφάνεια.
Ωστόσο, η επιβεβαίωση ότι ένας βραχώδης πλανήτης κοντά σε ερυθρό νάνο μπορεί να συγκρατήσει την ατμόσφαιρά του χωρίς αυτή να «σαρωθεί» από την αστρική ακτινοβολία, αποδεικνύει ότι τέτοιοι κόσμοι μπορούν να παραμείνουν σταθεροί και δυνητικά φιλόξενοι για δισεκατομμύρια χρόνια.
Ο ιδανικός στόχος για το μέλλον
Τα αστέρια τύπου ερυθρού νάνου είναι τα πιο κοινά στον γαλαξία μας, γεγονός που σημαίνει ότι αν πλανήτες σαν τον LHS 1140b μπορούν να διατηρήσουν την ατμόσφαιρά τους, οι πιθανότητες να εντοπιστούν κι άλλοι κατοικήσιμοι κόσμοι πολλαπλασιάζονται.
Όπως επισημαίνουν οι αστρονόμοι, ο LHS 1140b μετατρέπεται πλέον στον πιο ελπιδοφόρο και συναρπαστικό στόχο για μελλοντικές παρατηρήσεις, με τα επόμενα βήματα να επικεντρόνονται στην πλήρη χαρτογράφηση της χημικής σύστασης της ατμόσφαιράς του.
Ακολουθήστε το rosa.gr
