Θέλω να μείνετε ψύχραιμ@. Το πρώτο πράγμα που βάζουμε στην τσάντα μας πριν να ξεπορτίσουμε εκτός από μουσική, μεταφέρουν κι άλλα πράγματα στα αυτιά μας. Λιγότερο ευχάριστα.
Τι θα λέγατε αν μαθαίνατε ότι μαζί με τα αγαπημένα μας podcast, τα αυτιά μας απορροφούν και μια σειρά από επικίνδυνα χημικά; Μια πρόσφατη αποκάλυψη έρχεται να ταράξει τα νερά και να μας κάνει να δούμε το πιο αναπόσπαστο gadget της καθημερινότητάς μας με εντελώς άλλο μάτι.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Είτε πρόκειται για τις ανάγκες της εργασίας είτε για στιγμές ψυχαγωγίας, χαλάρωσης και σωματικής άσκησης, η χρήση τους είναι συνεχής. Παρά τη χρησιμότητά τους, ωστόσο, μια έρευνα που έφερε στο φως της δημοσιότητας ο Guardian τον περασμένο Φεβρουάριο, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, σε όλα τα δείγματα που αναλύθηκαν εντοπίστηκαν ουσίες επικίνδυνες για την ανθρώπινη υγεία, συμπεριλαμβανομένων καρκινογόνων ενώσεων και στοιχείων που συνδέονται με νευροαναπτυξιακά προβλήματα. Μάλιστα, τέτοια επιβλαβή χημικά ανιχνεύθηκαν στη σύσταση των πλαστικών μερών ακόμη και σε προϊόντα κορυφαίων και επώνυμων εταιρειών.
Πώς διεισδύουν και τι επιπτώσεις έχουν οι χημικές ουσίες στον οργανισμό
Η συγκεκριμένη μελέτη ενισχύει το αίτημα για μια καθολική απαγόρευση των καταναλωτικών αγαθών που περιέχουν χημικά τα οποία απορρυθμίζουν το ενδοκρινικό σύστημα, ενώ παράλληλα τονίζει την ανάγκη για μεγαλύτερη διαφάνεια από την πλευρά των κατασκευαστών σχετικά με τα υλικά που χρησιμοποιούν.
Όπως εξήγησε η Karolína Brabcová, ειδική σε θέματα χημείας στον οργανισμό «Arnika» -ο οποίος συμμετείχε στο κεντροευρωπαϊκό πρόγραμμα συνεργασίας ToxFree LIFE for All που πραγματοποίησε την έρευνα- τα χημικά αυτά δεν παραμένουν στατικά στο προϊόν. Αντίθετα, υπάρχει κίνδυνος να μεταφερθούν από τη συσκευή στο σώμα μας.
Η καθημερινή επαφή, και κυρίως η χρήση κατά τη διάρκεια της άσκησης όπου αναπτύσσεται θερμότητα και ιδρώτας, διευκολύνει την άμεση απορρόφησή τους από το δέρμα. Αν και δεν υφίσταται άμεσος, ακαριαίος κίνδυνος, η μακροχρόνια έκθεση προκαλεί έντονη ανησυχία, ειδικά για τις πιο ευάλωτες ηλικιακές ομάδες, όπως είναι οι έφηβοι. Η Brabcová υπογράμμισε μάλιστα ότι για τους συγκεκριμένους ενδοκρινικούς διαταράκτες, οι οποίοι αποδιοργανώνουν τις φυσικές ορμόνες του σώματος, δεν υπάρχει κάποιο επιστημονικά ασφαλές όριο έκθεσης.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Οι ανησυχίες της επιστημονικής κοινότητας για τις επιπτώσεις των συνθετικών χημικών στα οικοσυστήματα και την ανθρώπινη υγεία εντείνονται διαρκώς, καθώς πληθαίνουν οι ενδείξεις ότι σχετίζονται με την αύξηση των κρουσμάτων καρκίνου, της παχυσαρκίας και των προβλημάτων γονιμότητας.
Ουσίες που σήμερα χρησιμοποιούνται ευρύτατα στη βιομηχανία, όπως οι δισφαινόλες, οι φθαλικές ενώσεις και τα υπερφθοριωμένα αλκύλια (PFAS), αποδείχθηκε εκ των υστέρων ότι επιφέρουν σοβαρές οργανικές βλάβες. Παρά ταύτα, η χρήση τους στη μαζική παραγωγή συνεχίζεται κανονικά, με τους καταναλωτές να αγνοούν την ύπαρξη και τους κινδύνους τους. Οι υπεύθυνοι του προγράμματος ToxFree επέλεξαν να εστιάσουν στα ακουστικά ακριβώς επειδή έχουν εξελιχθεί από ένα δευτερεύον αξεσουάρ σε ένα απαραίτητο αντικείμενο που οι άνθρωποι φορούν για πολλές ώρες καθημερινά.
Περισσότερες άγνωστες λέξεις που πρέπει να προσέξουμε
Για τις ανάγκες της μελέτης αγοράστηκαν 81 ζευγάρια ακουστικών (τόσο ψείρες/in-ear όσο και μεγάλα/over-ear). Τα δείγματα προήλθαν είτε από τις αγορές της Αυστρίας, της Τσεχίας, της Σλοβακίας, της Ουγγαρίας και της Σλοβενίας, είτε από δημοφιλείς διαδικτυακές πλατφόρμες όπως το Shein και το Temu, και στη συνέχεια υποβλήθηκαν σε εξειδικευμένο εργαστηριακό έλεγχο.
Το πόρισμα των ερευνητών ήταν ξεκάθαρο: «Επικίνδυνες ουσίες ανιχνεύθηκαν σε κάθε προϊόν που εξετάστηκε».
Πιο συγκεκριμένα:
- Δισφαινόλη Α (BPA): Εντοπίστηκε στο 98% των δειγμάτων.
- Δισφαινόλη S (BPS): Το υποκατάστατο της BPA ανιχνεύθηκε σε περισσότερα από τα τρία τέταρτα των προϊόντων.
Οι συγκεκριμένες ενώσεις χρησιμοποιούνται για τη σκλήρυνση των πλαστικών και έχουν την ιδιότητα να μιμούνται τα οιστρογόνα, προκαλώντας ορμονικές δυσλειτουργίες, πρόωρη εφηβεία στα κορίτσια, αναπτυξιακά προβλήματα στα αγόρια και καρκίνο. Παλαιότερες μελέτες έχουν επιβεβαιώσει ότι οι δισφαινόλες μπορούν να εκκριθούν από τα συνθετικά υλικά μέσω του ιδρώτα και να απορροφηθούν από τους πόρους του δέρματος. Εφόσον τα ακουστικά εφάπτονται στο σώμα για παρατεταμένο χρόνο, η δερματική επαφή αποτελεί βασική πύλη εισόδου αυτών των τοξινών.
Επιπλέον, στα δείγματα ανιχνεύθηκαν: Φθαλικές ενώσεις, δηλαδή ισχυρά τοξικές ουσίες που πλήττουν το αναπαραγωγικό σύστημα, χλωριωμένες παραφίνες, aka ενώσεις που έχουν συνδεθεί με ηπατικές και νεφρικές βλάβες και βρωμιωμένα και οργανοφωσφορικά επιβραδυντικά φλόγας. Πρόκειται για ουσίες με παρόμοια αρνητική επίδραση στο ενδοκρινικό σύστημα.
Πάντως, οι περισσότερες από τις παραπάνω ουσίες εντοπίστηκαν σε ιδιαίτερα χαμηλές συγκεντρώσεις.
Η συγκεκριμένη έρευνα αποτελεί το τρίτο στάδιο του προγράμματος ToxFree. Στο πλαίσιο των προηγούμενων φάσεων, οι επιστήμονες είχαν εντοπίσει δισφαινόλη Α ακόμη και σε βρεφικές πιπίλες (ορισμένες εκ των οποίων έφεραν ψευδώς την ένδειξη «χωρίς BPA»), ενώ μια άλλη ανάλυση είχε δείξει ότι ένα στα τρία γυναικεία εσώρουχα περιείχε τοξικά χημικά φορτία.
