Σημαντικό βήμα για την ενίσχυση των δικαιωμάτων των εργαζομένων σε πλατφόρμες αποτελεί η συμφωνία του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας (ILO) να υιοθετήσει τα πρώτα δεσμευτικά εργασιακά πρότυπα για κλάδους όπως οι υπηρεσίες μεταφοράς επιβατών και οι διανομές φαγητού, ανοίγοντας τον δρόμο για καλύτερες αμοιβές, μεγαλύτερη ασφάλεια στην εργασία και πρόσβαση σε κοινωνικές παροχές.
Ένα από τα πιο εμβληματικά σημεία της συμφωνίας για είναι η διασφάλιση ότι οι πλατφόρμες δεν θα μπορούν να χαρακτηρίζουν τους εργαζόμενους αυτούς ως ανεξάρτητους συνεργάτες ή αυτοαπασχολούμενους προκειμένου να γλιτώνουν την καταβολή κατώτατου μισθού και υποχρεώσεων όπως η υγειονομική περίθαλψη, οι άδειες ασθενείας και οι εισφορές κοινωνικής ασφάλισης.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η σύμβαση θέτει επίσης, για πρώτη φορά, διεθνείς κανόνες σχετικά με την αλγοριθμική διαχείριση της εργασίας (algorithmic management). Αυτό σημαίνει ότι οι πλατφόρμες θα υποχρεούνται να αποκαλύπτουν πώς και πότε χρησιμοποιούνται αυτοματοποιημένα συστήματα για τη διαχείριση των αμοιβών και της πρόσβασης στην εργασία, σύμφωνα με το Reuters.
Ωστόσο, τα πρότυπα αυτά εξακολουθούν να χρειάζονται επικύρωση από τις κυβερνήσεις και στη συνέχεια εφαρμογή στην πράξη. Οι ΗΠΑ, για παράδειγμα, συχνά αρνούνται να επικυρώσουν συμβάσεις του ILO, ενώ οι ευρωπαϊκές χώρες εμφανίζονται πιο υποστηρικτικές.
Ο ILO δεν διαθέτει εξουσία επιβολής κυρώσεων, όμως τα μέλη του μπορούν να καταθέτουν καταγγελίες, οι οποίες ενδέχεται να οδηγήσουν σε έρευνες και να ασκήσουν πίεση στις κυβερνήσεις.
Εάν μια χώρα επικυρώσει τη σύμβαση και την ενσωματώσει στο εθνικό της δίκαιο, τότε οι πολίτες ενδέχεται να μπορούν να προσφεύγουν δικαστικά εναντίον εταιρειών της οικονομίας πλατφορμών.
Συνολικά, 406 μέλη ψήφισαν υπέρ της σύμβασης για τα εργασιακά πρότυπα. Οκτώ, μεταξύ των οποίων οι ΗΠΑ και η Νέα Ζηλανδία, ψήφισαν κατά, ενώ 36, συμπεριλαμβανομένων της Βρετανίας και της Ινδίας, απείχαν. Στα μέλη της υπηρεσίας του ΟΗΕ συμμετέχουν κυβερνήσεις, εργοδότες και εργαζόμενοι.
«Για πρώτη φορά στην ιστορία του διεθνούς δικαίου»
Η Παγκόσμια Τράπεζα εκτιμά ότι ο αριθμός των εργαζομένων μέσω εφαρμογών παγκοσμίως κυμαίνεται από 154 έως 435 εκατομμύρια ανθρώπους. Έκθεση της Human Rights Watch το 2025 διαπίστωσε ότι οι εργαζόμενοι σε πλατφόρμες στις ΗΠΑ που συμμετείχαν στην έρευνα είχαν διάμεσες αποδοχές μόλις 5,12 δολάρια την ώρα μετά τα έξοδα, ενώ η συνολική αμοιβή τους βρισκόταν περίπου 30% κάτω από τον ομοσπονδιακό κατώτατο μισθό.
Η Αμάντα Μπράουν, αντιπρόεδρος της Ομάδας Εργαζομένων του ILO, χαρακτήρισε τη συμφωνία ιστορική στιγμή για τους εργαζομένους στις πλατφόρμες παγκοσμίως και απάντηση σε χρόνια τεκμηριωμένης κακομεταχείρισης και εκμετάλλευσης.
«Για πρώτη φορά στην ιστορία του διεθνούς δικαίου, οι γυναίκες και οι άνδρες που κινούν τις πόλεις μας, που καθαρίζουν και φροντίζουν στα σπίτια μας … θα κατονομαστούν, θα αναγνωριστούν και θα προστατευθούν από ένα δεσμευτικό διεθνές πρότυπο», δήλωσε η Μπράουν στους αντιπροσώπους.
