Πέντε πράγματα που πρέπει να γνωρίζεις για τις ευρωπαϊκές αλλαγές στα αεροπορικά ταξίδια

Οι χώρες της ΕΕ άνοιξαν την Παρασκευή (13/6) τον δρόμο για μια μεγάλη αναθεώρηση τον τρόπο, ουσιαστικά, που θα λειτουργούν τα ταξίδια από εδώ και πέρα. 

Πρόκειται για τη μεταρρύθμιση που επηρεάζει τα δικαιώματα  των επιβατών αεροπορικών μεταφορών, με την ΕΕ να εγκρίνει μια συμβιβαστική συμφωνία που θα επηρεάσει τα πάντα -από το πόσο εύκολα μπορούν οι επιβάτες να υποβάλλουν αιτήματα αποζημίωσης για ακυρωμένες ή καθυστερημένες πτήσεις, μέχρι τους κανόνες για τις θέσεις και τις αποσκευές.

Η συμφωνία, που επιτεύχθηκε από την κυπριακή προεδρία του Συμβουλίου σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ύστερα από πολυετείς και δύσκολες διαπραγματεύσεις, υποστηρίχθηκε από μεγάλη πλειοψηφία των κρατών-μελών. Μόνο η Ισπανία και η Λετονία ψήφισαν κατά, ενώ η Αυστρία και η Φινλανδία απείχαν, σύμφωνα με τέσσερις διπλωμάτες που μίλησαν στο Politico.

Μένει ακόμα οι διαπραγματευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου πρέπει ακόμη να εγκρίνουν επίσημα τον συμβιβασμό έως τη Δευτέρα, πριν από την τελική ψηφοφορία στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τον Ιούλιο. 

Οι νέοι κανόνες αναμένεται να τεθούν σε ισχύ το δεύτερο εξάμηνο του 2027 και εδώ είναι 5 πράγματα που πρέπει να γνωρίζετε, σύμφωνα με το Politico. 

Κανόνες για αποσκευές και θέσεις

Όταν η μεταρρύθμιση τεθεί σε εφαρμογή, οι αεροπορικές εταιρείες θα υποχρεούνται να περιλαμβάνουν στη βασική τιμή του εισιτηρίου όχι μόνο μία μικρή τσάντα που χωρά κάτω από το μπροστινό κάθισμα, αλλά και μία χειραποσκευή τύπου trolley.

Αυτό πιθανότατα θα κάνει τις τιμές να φαίνονται ακριβότερες, ιδιαίτερα στις low-cost εταιρείες που χρεώνουν επιπλέον για χειραποσκευή. Ωστόσο, οι επιβάτες θα μπορούν να επιλέγουν να μη μεταφέρουν trolley και να λαμβάνουν έκπτωση στο εισιτήριο.

Παρόλα αυτά, ο κανόνας αφήνει στις αεροπορικές εταιρείες την ευχέρεια να καθορίζουν το μέγεθος και το μέγιστο βάρος της χειραποσκευής που περιλαμβάνεται στη βασική τιμή.

Οι νέοι κανόνες απαγορεύουν επίσης στις αεροπορικές εταιρείες να χρεώνουν επιπλέον για να καθίσουν μαζί γονείς -ή συνοδοί παιδιών κάτω των 14 ετών- με τα παιδιά τους, καθώς και επιβάτες με αναπηρία και οι συνοδοί τους.

Αποζημιώσεις για καθυστερήσεις ή ακυρώσεις

Οι περισσότεροι κανόνες προστασίας επιβατών σε περιπτώσεις καθυστερήσεων ή ακυρώσεων παραμένουν αμετάβλητοι.

Όταν μια πτήση ακυρώνεται ή καθυστερεί τουλάχιστον τρεις ώρες, οι επιβάτες διατηρούν το δικαίωμα αποζημίωσης -επιπλέον της επιστροφής χρημάτων για ακυρωμένη πτήση- από 250 έως 600 ευρώ, ανάλογα με τη διάρκεια της πτήσης.

Οι νέοι κανόνες διευκρινίζουν επίσης ότι, για πτήσεις άνω των 3.500 χιλιομέτρων, οι επιβάτες θα λαμβάνουν 300 ευρώ για καθυστέρηση τριών έως τεσσάρων ωρών και 600 ευρώ για καθυστέρηση άνω των τεσσάρων ωρών ή ακύρωση.

Πιο εύκολη υποβολή αιτήσεων αποζημίωσης

Οι υποχρεώσεις των αεροπορικών εταιρειών να διευκολύνουν τους επιβάτες να υποβάλουν αιτήματα αποζημίωσης -ή τουλάχιστον να ενημερώνονται για τα δικαιώματά τους- ήταν από τα πιο αμφιλεγόμενα σημεία των διαπραγματεύσεων.

Οι οργανώσεις καταναλωτών ήθελαν περισσότεροι επιβάτες να γνωρίζουν τα δικαιώματά τους, ενώ οι αεροπορικές ανησυχούσαν ότι έτσι θα αυξάνονταν οι αιτήσεις αποζημίωσης και το κόστος για τις ίδιες. Σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες, οι εταιρείες οφείλουν απλώς να ενημερώνουν τους επιβάτες για τα δικαιώματά τους όταν προκύπτει πρόβλημα.

Τελικά, οι ευρωπαϊκοί θεσμοί συμφώνησαν να υποχρεώσουν τις αεροπορικές να στέλνουν στους επιβάτες «σαφείς οδηγίες για τον τρόπο υποβολής αιτήματος» αποζημίωσης.

Ο κανόνας αυτός δεν υποχρεώνει τις εταιρείες να περιλαμβάνουν σύνδεσμο προς φόρμα αποζημίωσης ή προσυμπληρωμένη αίτηση -δύο ιδέες που προώθησε το Κοινοβούλιο αλλά απέρριψαν τα κράτη-μέλη.

Έκτακτες περιστάσεις

Αναθεωρήθηκαν επίσης τα κριτήρια για τις λεγόμενες «έκτακτες περιστάσεις» -περιπτώσεις στις οποίες οι αεροπορικές δεν υποχρεούνται να καταβάλουν αποζημίωση επειδή η διαταραχή βρίσκεται εκτός του ελέγχου τους.

Οι ευρωπαϊκοί θεσμοί συμφώνησαν ότι ο όρος αυτός «πρέπει να αφορά γεγονότα που, από τη φύση ή την προέλευσή τους, δεν αποτελούν μέρος της κανονικής δραστηριότητας της αεροπορικής εταιρείας και βρίσκονται πέρα από τον πραγματικό έλεγχό της».

Αυτό σημαίνει, για παράδειγμα, ότι αν μια αεροπορική ακυρώσει πτήση λόγω ακραίων καιρικών φαινομένων, θα υποχρεούται μόνο να επιστρέψει το αντίτιμο του εισιτηρίου, χωρίς επιπλέον αποζημίωση.

Από τα κριτήρια εξαιρέθηκαν οι «απρόβλεπτες ελλείψεις ασφάλειας στον εξοπλισμό αεροσκάφους». Οι διαπραγματευτές του Κοινοβουλίου μπλόκαραν αυτή τη διατύπωση, θεωρώντας την υπερβολικά γενική και ικανή να καλύψει τα περισσότερα τεχνικά προβλήματα, τα οποία -σύμφωνα με τη νομολογία- αποτελούν ευθύνη των αεροπορικών εταιρειών.

Ποιος λαμβάνει τα χρήματα;

Οι επιβάτες που διεκδικούν αποζημίωση μόνοι τους θα λαμβάνουν τα χρήματα απευθείας. Παράλληλα, οι εταιρείες διαχείρισης αποζημιώσεων που ενεργούν εκ μέρους επιβατών θα συνεχίσουν να μπορούν να λαμβάνουν πληρωμές από τις αεροπορικές.

Μια προηγούμενη πρόταση προέβλεπε ότι μόνο ο ίδιος ο επιβάτης θα μπορούσε να αιτείται αποζημίωση, κάτι που απειλούσε να οδηγήσει σε κλείσιμο πολλές σχετικές εταιρείες.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατάφερε τελικά να διατηρήσει τη δυνατότητα πληρωμής αποζημιώσεων σε μεσάζοντες, οι οποίοι σε αρκετές περιπτώσεις φτάνουν μέχρι τα δικαστήρια για να υπερασπιστούν τα δικαιώματα των επιβατών.