Στην τελική ευθεία μπαίνει η αγωνία χιλιάδων υποψηφίων των φετινών Πανελλαδικών Εξετάσεων, καθώς ενεργοποιήθηκε επίσημα η ηλεκτρονική πλατφόρμα για την υποβολή του Μηχανογραφικού Δελτίου των Γενικών και Επαγγελματικών Λυκείων, καθώς και του Παράλληλου Μηχανογραφικού για την εισαγωγή στις Σχολές Ανώτερης Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΣΑΕΚ). Η διαδικασία, η οποία θα ολοκληρωθεί την Πέμπτη 16 Ιουλίου στις 23:59, γίνεται αποκλειστικά μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας του Υπουργείου Παιδείας με τη χρήση των προσωπικών κωδικών των υποψηφίων.
Μαζί με το άνοιγμα της πλατφόρμας δόθηκαν στη δημοσιότητα και οι επίσημες τιμές της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής (ΕΒΕ) ανά Επιστημονικό Πεδίο για τα ΓΕΛ και ανά Τομέα για τα ΕΠΑΛ, διαμορφώνοντας τον πρώτο μεγάλο «κόσκινο» για την είσοδο στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα. Η ΕΒΕ αποτελεί το κατώτατο όριο μορίων που πρέπει να ξεπεράσει ένας υποψήφιος για να έχει δικαίωμα να δηλώσει ένα τμήμα στο μηχανογραφικό του, και υπολογίζεται πολλαλασιάζοντας τον Μέσο Όρο των επιδόσεων των υποψηφίων του κάθε πεδίου με τον συντελεστή που έχει επιλέξει αυτόνομα το κάθε Πανεπιστημιακό Τμήμα, ο οποίος κυμαίνεται από 0,80 έως 1,20.
Το 2ο Πεδίο οδηγεί την κούρσα της ανόδου
Η πιο εντυπωσιακή και ουσιαστική μεταβολή στις φετινές Ελάχιστες Βάσεις Εισαγωγής εντοπίζεται στο 2ο Επιστημονικό Πεδίο, δηλαδή στις Θετικές και Τεχνολογικές Επιστήμες. Η επίσημη ΕΒΕ του πεδίου εκτινάχθηκε στο 13,09, παρουσιάζοντας μια σημαντική αύξηση κατά 0,81 μονάδες (περίπου 6,6%) σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. Η άνοδος αυτή αντανακλά τις αισθητά καλύτερες γραπτές επιδόσεις των υποψηφίων στα βασικά μαθήματα της Φυσικής και των Μαθηματικών, γεγονός που ανέβασε τον γενικό μέσο όρο.
Στην πράξη, η εξέλιξη αυτή συμπαρασύρει προς τα πάνω τα κατώφλια εισαγωγής για το σύνολο των Πολυτεχνικών και Θετικών σχολών, δημιουργώντας έντονες ανοδικές πιέσεις και αυξάνοντας κατακόρυφα τον ανταγωνισμό, καθώς οι υποψήφιοι χρειάζονται πλέον περισσότερα μόρια απλώς και μόνο για να αποκτήσουν το δικαίωμα να δηλώσουν τις σχολές αυτές.
Στα υπόλοιπα επιστημονικά πεδία των Γενικών Λυκείων, οι αυξομειώσεις κινήθηκαν σε πιο ήπια επίπεδα. Στο 1ο Πεδίο των Ανθρωπιστικών και Νομικών Σπουδών η ΕΒΕ διαμορφώθηκε στο 11,20 σημειώνοντας οριακή πτώση κατά 0,09 μονάδες, ενώ στο 3ο Πεδίο των Επιστημών Υγείας ανήλθε στο 12,32 παρουσιάζοντας αύξηση κατά 0,33 μονάδες. Αντίθετα, μικρή υποχώρηση κατά 0,17 μονάδες κατέγραψε το 4ο Πεδίο της Οικονομίας και Πληροφορικής, με την ΕΒΕ να κλειδώνει στο 10,33.
Πώς διαμορφώνονται τα κατώφλια ανά συντελεστή και ειδικό μάθημα
Ανάλογα με τον συντελεστή δυσκολίας που έχει ορίσει το κάθε πανεπιστημιακό τμήμα, οι απαιτήσεις διαφοροποιούνται αισθητά. Για τις σχολές που έχουν επιλέξει τον χαμηλότερο συντελεστή 0,80, που προσφέρει μια πιο εύκολη πρόσβαση, το κατώτατο όριο διαμορφώνεται σε 8,96 για το 1ο πεδίο, σε 10,47 για το 2ο, σε 9,86 για το 3ο και σε 8,26 για το 4ο πεδίο. Στον αντίποδα, για τα τμήματα υψηλής ζήτησης που εφαρμόζουν τον μέγιστο συντελεστή 1,20, το κατώφλι εισαγωγής γίνεται ιδιαίτερα απαιτητικό, αγγίζοντας το 13,44 για τις Ανθρωπιστικές Σπουδές, το 15,71 για τις Θετικές Επιστήμες, το 14,78 για τις Επιστήμες Υγείας και το 12,39 για την Οικονομία και Πληροφορική.
Πρόσθετα εμπόδια καλούνται να ξεπεράσουν οι υποψήφιοι που στοχεύουν σε τμήματα που απαιτούν εξέταση σε ειδικά μαθήματα, καθώς και εκεί έχουν οριστεί ξεχωριστές ΕΒΕ. Για το τρέχον έτος, οι υψηλότερες απαιτήσεις εντοπίζονται στο Γραμμικό Σχέδιο με ΕΒΕ 15,20, στη Μουσική Εκτέλεση και Ερμηνεία με 15,15, στο Ελεύθερο Σχέδιο με 14,96 και στα Αγγλικά με 14,33, ενώ για τα ΤΕΦΑΑ το όριο βρίσκεται στο 8,89. Αξίζει να σημειωθεί ότι αν ένας υποψήφιος δεν πιάσει την ΕΒΕ του ειδικού μαθήματος, αποκλείεται από τη σχολή, ακόμη κι αν συγκεντρώνει υψηλότατη βαθμολογία στα γενικά μαθήματα. Μάλιστα, σε συνδυαστικές περιπτώσεις, όπως στην Αρχιτεκτονική του Πανεπιστημίου Πατρών, η τελική συνολική ΕΒΕ εκτινάσσεται κοντά στο 16,50, αποτελώντας ένα από τα πιο υψηλά όρια στη χώρα.
Η ακτινογραφία των σχολών και ο ρόλος της ΕΒΕ
Σύμφωνα με την ανάλυση των δεδομένων από τον μαθηματικό και εκπαιδευτικό αναλυτή Γιάννη Ζαμπέλη, η κατανομή των 454 πανεπιστημιακών τμημάτων δείχνει ότι η πλειονότητα των σχολών διατηρεί προσβάσιμα όρια, ενώ οι πολύ υψηλές απαιτήσεις περιορίζονται σε ένα μικρό ποσοστό. Συγκεκριμένα, 118 τμήματα (ποσοστό 26%) διατηρούν ΕΒΕ κάτω από τη βάση του 9,00, αποτελώντας το μεγαλύτερο μπλοκ επιλογών, καθώς πρόκειται για σχολές που χρησιμοποιούν τον χαμηλότερο συντελεστή ή δέχονται υποψηφίους από περισσότερα από ένα πεδία. Στην κατηγορία από 9,00 έως 10,99 εντάσσονται 128 σχολές, ενώ στο εύρος από 11,00 έως 12,99 βρίσκονται 110 τμήματα με αυξημένη ζήτηση.
Οι πιο δημοφιλείς σχολές, όπως οι περισσότερες Ιατρικές, Νομικές και Φαρμακευτικές, καταγράφουν ΕΒΕ μεταξύ 13,00 και 14,99, κατηγορία στην οποία ανήκουν 69 τμήματα. Τέλος, μόλις 29 σχολές (ποσοστό 6%) εμφανίζουν ΕΒΕ που ξεπερνά το 15,00, με τη συντριπτική πλειονότητά τους να προέρχεται από το 2ο Επιστημονικό Πεδίο και κυρίως από Πολυτεχνικά τμήματα που έχουν επιλέξει τον ανώτατο συντελεστή.
Όπως ξεκαθαρίζει ο κύριος Ζαμπέλης, οι υποψήφιοι πρέπει να θυμούνται ότι η ΕΒΕ δεν αντικαθιστά τις τελικές βάσεις εισαγωγής, αλλά αποτελεί απλώς ένα ελάχιστο κατώφλι. Πολλές σχολές υψηλής ζήτησης θα δουν τις τελικές τους βάσεις να διαμορφώνονται σε πολύ υψηλότερα επίπεδα από την ΕΒΕ τους. Ωστόσο, ο θεσμός εκπληρώνει τον βασικό του σκοπό, ο οποίος είναι να αποκλείει εκ των προτέρων από το μηχανογραφικό των δημοφιλών σχολών τους υποψηφίους με πολύ χαμηλές επιδόσεις.
