Την περασμένη εβδομάδα, η κυβέρνηση Τραμπ, σχεδόν αθόρυβα, χαρακτήρισε τα κατεψυγμένα έμβρυα ως παιδιά.
Σε πρόσκληση υποβολής αιτήσεων για επιχορηγήσεις που αφορούν σ’ένα σχεδόν 20 ετών πρόγραμμα, το οποίο δημιουργήθηκε για να προωθήσει την «υιοθεσία» κατεψυγμένων εμβρύων, το Υπουργείο Υγείας και Ανθρωπίνων Υπηρεσιών των ΗΠΑ (HHS) αναφέρεται στα κατεψυγμένα έμβρυα ως «παιδί» και «παιδιά». Παράλληλα, ζητά τα κριτήρια ελέγχου για όσους επιθυμούν να αποκτήσουν κατεψυγμένα έμβρυα να εξισωθούν με εκείνα που ισχύουν για ανθρώπους που επιδιώκουν να υιοθετήσουν πραγματικά παιδιά. Το έγγραφο περιγράφει τα κατεψυγμένα έμβρυα ως «παιδιά που ήδη υπάρχουν και χρειάζονται μια οικογένεια».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
«Οκ ποιος ασχολείται με το πρόγραμμα αυτό;», θα μου πεις. Όντως, είναι παλιό και σχετικά άγνωστο. Ωστόσο, η συγκεκριμένη αλλαγή στη διατύπωση κλιμακώνει την προσπάθεια της κυβέρνησης να προωθήσει τη θεωρία της «εμβρυϊκής προσωπικότητας» (fetal personhood), δηλαδή τη θέση που επιδιώκουν να κατοχυρώσουν νομικά οι πολέμιοι των αμβλώσεων, σύμφωνα με την οποία τα γονιμοποιημένα ωάρια αποκτούν συνταγματικά δικαιώματα ως πρόσωπα. Ένα τέτοιο νομικό καθεστώς θα απαγόρευε κάθε μορφή άμβλωσης, αλλά και πολλές μορφές αντισύλληψης και διαχείρισης αποβολών, θα περιόριζε θεμελιώδεις ελευθερίες των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας και θα μπορούσε να αντιμετωπίζει πολλές πρακτικές της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής ως ανθρωποκτονία.
Το να αποκαλείς παιδί ένα κατεψυγμένο έμβρυο, δίνεις επιχειρήματα σε οργανώσεις κατά των αμβλώσεων που, εδώ και χρόνια, επιδιώκουν να αναγνωριστεί νομικά η προσωπικότητα του εμβρύου.
Δυο λόγια για το πρόγραμμα
Το Embryo Adoption Awareness and Services, όπως ονομάζεται, δημιουργήθηκε το 2002, στο πλαίσιο της πολιτικής της κυβέρνησης του Τζορτζ Μπους ενάντια στις αμβλώσεις. Χρηματοδοτεί οργανισμούς που διευκολύνουν την «υιοθεσία» και εμφύτευση πλεοναζόντων εμβρύων που δημιουργούνται μέσω εξωσωματικής γονιμοποίησης και τα οποία διαφορετικά συχνά θα καταστρέφονταν.
Η αρχική λογική του προγράμματος ήταν διττή: να βοηθήσει ανθρώπους που δυσκολεύονται να αποκτήσουν παιδιά και, ταυτόχρονα, να ικανοποιήσει οργανώσεις κατά των εκτρώσεων, που αντιτίθενται στην καταστροφή εμβρύων. Ο ίδιος ο Μπους είχε δηλώσει κάποτε, αναφερόμενος στην έρευνα με βλαστοκύτταρα: «Καθένα από αυτά τα ανθρώπινα έμβρυα αποτελεί μια μοναδική ανθρώπινη ζωή». Ωστόσο, το να χαρακτηρίζονται πλέον τα έμβρυα «παιδιά» αποτελεί πολύ πιο ακραία μορφή της ρητορικής περί εμβρυϊκής προσωπικότητας από οτιδήποτε είχε υιοθετηθεί ως τώρα, σε ομοσπονδιακό επίπεδο.
Αυτήν τη στιγμή, 13 πολιτείες των ΗΠΑ (Αλαμπάμα, Άρκανσας, Άινταχο, Ιντιάνα, Κεντάκι, Λουιζιάνα, Μισισίπι, Βόρεια Ντακότα, Οκλαχόμα, Νότια Ντακότα, Τενεσί, Τέξας, Δυτική Βιρτζίνια) απαγορεύουν την άμβλωση σε κάθε στάδιο κύησης. Σε 4 πολιτείες (Φλόριντα, Τζόρτζια, Άιοβα και Νότια Καρολίνα) έχεις έξι εβδομάδες διορία να διακόψεις την κύηση. Δεκαοχτώ εβδομάδες διορία έχεις σε 7 πολιτείες και σε 21 πολιτείες, έχεις διορία κάτι παραπάνω από 18 εβδομάδες.
Δηλαδή μπορείς να διακόψεις ελεύθερα την κύηση σε μονάχα 9 πολιτείες και στην Περιφέρεια της Κολούμπια στην Ουάσινγκτον.
Γιατί τους νοιάζει τόσο (στις ΗΠΑ και παντού) το τι θα κάνεις με το έμβρυο που κουβαλάς
Μην έχουμε την ψευδαίσθηση ότι αυτά συμβαίνουν μόνο στις ΗΠΑ. Η ίδια ρητορική υπάρχει ήδη και εδώ. Tο 2020 δεν είχαμε την καμπάνια για το δικαίωμα του αγέννητου παιδιού που έγραφε «αφήστε με να ζήσω»; Πρόπερσι cis στρέητ άντρες ανέβηκαν στο βήμα του Ευρωκοινοβουλίου για να εξηγήσουν στις γυναίκες γιατί δεν θα έπρεπε να έχουν πρόσβαση στην άμβλωση. Μετά ηθοποιοί κατέκριναν γυναίκες που μπορεί να ήθελαν να κάνουν έκτρωση επειδή τις βίασαν. Και φέτος η Μαρία Καρυστιανού σκέφτηκε πως θα ήταν τέλεια ιδέα να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση το τι θα κάνουν οι γυναίκες με τις μήτρες τους.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Για να σοβαρευτούμε. Αν τους ενδιέφεραν οι ζωές των αγέννητων, θα κοίτουσαν πρώτα αυτές των γεννημένων. Αν πραγματικά τους ένοιαζαν τα παιδιά, θα μιλούσαν πρώτα για τη φτώχεια που σκοτώνει παιδιά, για τις γυναίκες που πεθαίνουν επειδή δεν έχουν πρόσβαση σε ασφαλείς αμβλώσεις, για τις μητέρες που γεννούν χωρίς υποστήριξη, για τις οικογένειες που δεν μπορούν να ταΐσουν τα παιδιά τους, για τα χιλιάδες παιδιά που σκοτώνουν σε πολέμους και γενοκτονίες. Δεν το κάνουν. Το αντικείμενο της πολιτικής τους δεν είναι το παιδί. Είναι η εγκυμοσύνη.
Η υποχρεωτική μητρότητα δεν είναι πολιτική υπέρ της ζωής. Είναι πολιτική υπέρ του ελέγχου. Από τη στιγμή που ένα γονιμοποιημένο ωάριο αποκτά περισσότερα δικαιώματα από τη γυναίκα που το κυοφορεί, το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: το σώμα της δεν της ανήκει πλέον.
Κάθε φορά που ένα κράτος αναγνωρίζει δικαιώματα στο έμβρυο εις βάρος της εγκύου, δεν προστατεύει μια ζωή. Αφαιρεί δικαιώματα από μια ήδη υπάρχουσα ζωή. Περιορίζει την αυτονομία της, την ελευθερία της, την πρόσβασή της στην υγεία, το δικαίωμά της να αποφασίζει για το μέλλον της.
Και αυτή δεν είναι μια παρεξήγηση του συστήματος. Είναι ο ίδιος ο πυρήνας του. Η πατριαρχία δεν στηρίχθηκε μόνο στην ανισότητα των φύλων -στηρίχθηκε και στον έλεγχο της αναπαραγωγής. Στο ποια θα γεννήσει, πότε θα γεννήσει, πόσα παιδιά θα γεννήσει και υπό ποιους όρους. Η μήτρα αντιμετωπίζεται διαχρονικά ως εθνικό, θρησκευτικό και πολιτικό ζήτημα, λες και οι γυναίκες είναι μέσα παραγωγής πληθυσμού και όχι άνθρωποι με πλήρη δικαιώματα.
Για να το κλείνουμε. Το δικαίωμα στην άμβλωση δεν είναι «ηθικό δίλημμα». Είναι ζήτημα δημοκρατίας. Είναι ζήτημα ελευθερίας. Είναι ζήτημα ανθρώπινων δικαιωμάτων. Μέχρι οι γυναίκες να έχουν τον αποκλειστικό λόγο για το αν, πότε και με ποιον θα αποκτήσουν παιδί, η ισότητα θα παραμένει μια υπόσχεση που δεν εκπληρώθηκε ποτέ.
