Αεροπορικά ταξίδια: Το «ΟΚ», το «κακό» και το «χειρότερο» σενάριο ενόψει καλοκαιριού

Ακόμη κι αν ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή τελείωνε αύριο -που λέει ο λόγος- τα αεροπορικά ταξίδια στην Ευρώπη «κοιτάζουν» ένα ταραχώδες καλοκαίρι. 

Οι τιμές των εισιτηρίων αναμένεται να παραμείνουν ψηλά και οι αεροπορικές εταιρείες υπό πίεση, καθώς το κόστος των καυσίμων αυξάνεται λόγω της κατάστασης στα Στενά του Ορμούζ. Και όλα αυτά, τη στιγμή που ξεκινά η ταξιδιωτική περίοδος αιχμής. 

Η ΕΕ δεν παράγει αρκετά καύσιμα αεροσκαφών για να καλύψη τη ζήτηση, αφού η διυλιστική της ικανότητα καλύπτει το πολύ το 70% των αναγκών των αεροπορικών εταιρειών. 

Το πόσο σοβαρές θα είναι οι επιπτώσεις της κρίσης, θα εξαρτηθεί από το πόσο γρήγορα θα αποκατασταθεί η ναυσιπλοΐα στα στενά.

Έτσι, υπάρχουν τρία σενάρια, σύμφωνα με το POLITICO: Το «ΟΚ», το «κακό» και το «χειρότερο».

Το ΟΚ σενάριο

Ένα γρήγορο τέλος του πολέμου και η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ δεν θα λύσει άμεσα την κρίση καυσίμων, καθώς τα δεξαμενόπλοια θα χρειαστούν πάνω από έναν μήνα για να φτάσουν στην Ευρώπη από τον Κόλπο.

Ο γενικός διευθυντής της Διεθνής Ένωσης Αερομεταφορών (IATA) προειδοποίησε ότι ακόμη και σε αυτό το σενάριο «θα χρειαστούν μήνες για να επανέλθει η προσφορά στα απαραίτητα επίπεδα». Η έλλειψη καυσίμων σημαίνει ότι οι τιμές των εισιτηρίων πιθανότατα θα παραμείνουν υψηλές όλο το καλοκαίρι.

Ωστόσο, μια γρήγορη επίλυση της σύγκρουσης θα μπορούσε να αποτρέψει εκτεταμένες ακυρώσεις πτήσεων ή πολιτικά μέτρα περιορισμού της ταξιδιωτικής ζήτησης, δήλωσε ο Τζορτζ Σο, ανώτερος αναλυτής πετρελαίου στην εταιρεία Kpler.

Ο Φρεντερίκ Ντελό, αντιπρόεδρος Ευρώπης της Διεθνούς Ομοσπονδίας Ενώσεων Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας και συν-συγγραφέας πρόσφατης έκθεσης για το θέμα, προειδοποίησε ότι ακόμη και σε αυτό το καλύτερο σενάριο «η Ευρώπη πιθανότατα θα συνεχίσει να αντιμετωπίζει αυξημένες τιμές καυσίμων καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού», αν και η ένωση θα αποφύγει εκτεταμένες ελλείψεις καυσίμων στα αεροδρόμια.

«Αν όμως αυτό συνεχιστεί για μερικές ακόμη εβδομάδες, δεν θα είναι θέμα τιμής αλλά θέμα επάρκειας», είπε.

Το κακό σενάριο

Το πιο πιθανό αποτέλεσμα, σύμφωνα με πολλούς ειδικούς, είναι μια μερική επίλυση της σύγκρουσης μέχρι τις αρχές του καλοκαιριού, με τη ναυσιπλοΐα να επανέρχεται σταδιακά και με διακοπές.

Σε αυτό το σενάριο, οι τιμές καυσίμων θα παραμείνουν υψηλές και η προμήθεια αβέβαιη, πράγμα που σημαίνει ότι «πτήσεις με χαμηλή απόδοση μπορεί να ακυρωθούν και ορισμένα αεροδρόμια να αντιμετωπίσουν περιοδικούς περιορισμούς καυσίμων».

Οι υπερατλαντικές πτήσεις αναψυχής και οι λιγότερο δημοφιλείς περιφερειακές διαδρομές θα είναι οι πρώτες που θα επηρεαστούν.

Λόγω των υψηλών τιμών, «οι άνθρωποι αρχίζουν να σκέφτονται να πάνε διακοπές με αυτοκίνητο ή να μείνουν στη χώρα τους», δήλωσε ο Άντριου Τσάρλτον.

Σε αυτό το σενάριο, οι εταιρείες μπορεί να μειώσουν σύντομες περιφερειακές πτήσεις, ενώ οι πιο κερδοφόρες μεγάλες διαδρομές πιθανότατα θα διατηρηθούν.

«Ο βασικός κίνδυνος για τους επιβάτες είναι οι τιμές: επιβαρύνσεις καυσίμων, λιγότερες προσφορές και αραιότερα δρομολόγια», δήλωσε η Μαρίνα Ευθυμίου, καθηγήτρια αεροπορίας στο Dublin City University.

Η Lufthansa έχει ήδη ανακοινώσει ότι θα ακυρώσει 20.000 πτήσεις τους επόμενους μήνες για να μειώσει την κατανάλωση καυσίμων, και δεν είναι η μόνη.

Οι εταιρείες έχουν επίσης δηλώσει ότι οι αυξήσεις τιμών θα φανούν απευθείας στην τσέπη του καταναλωτή. Ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, Φατίχ Μπιρόλ, προειδοποίησε ότι η Ευρώπη μπορεί να ξεμείνει από καύσιμα αεροσκαφών μέχρι τις αρχές Ιουνίου.

Τα αεροδρόμια αντιμετωπίζουν επίσης προβλήματα. «Τα αεροδρόμια βρίσκονται στη μέση», είπε ο Τσάρλτον. «Κρατούν τα καύσιμα αλλά δεν τα αγοράζουν… Αν δεν έχουν καύσιμα, οι αεροπορικές δεν θα πετούν προς αυτά».

Το χειρότερο σενάριο

Αν οι διαταραχές στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ συνεχιστούν όλο το καλοκαίρι, «τα αποθέματα καυσίμων στην Ευρώπη κινδυνεύουν να πέσουν κάτω από τα ελάχιστα λειτουργικά επίπεδα», προειδοποίησε η Kpler.

Σε αυτό το σημείο, η αγορά θα περάσει σε «αυστηρό περιορισμό της ζήτησης».

Σύμφωνα με την κ. Ευθυμίου, αν η κατάσταση επιδεινωθεί ακόμη περισσότερο, οι ελλείψεις καυσίμων Jet A1 μπορεί να οδηγήσουν σε δελτίο καυσίμων σε Ευρώπη και Ασία, λόγω της μεγάλης εξάρτησης από το πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής.

«Ολόκληρος ο κλάδος είναι εκτεθειμένος, και αυτό είναι χειρότερο από μια απλή αύξηση τιμών πετρελαίου, γιατί έχουμε δύο προβλήματα ταυτόχρονα: τιμή και φυσική επάρκεια», πρόσθεσε.

Παρότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει απορρίψει το πιο καταστροφικό σενάριο, προετοιμάζει σχέδια έκτακτης ανάγκης.

Ο επίτροπος Μεταφορών Απόστολος Τζιτζικώστας προειδοποίησε ότι οι χώρες ίσως χρειαστεί να μοιραστούν τα στρατηγικά αποθέματα καυσίμων.