Φαντάσου, για μια στιγμή, ότι κάθεσαι έτοιμος να γευματίσεις σε ένα από τα πολλά διάσημα, υψηλής ποιότητας εστιατόρια της Ελβετίας, όπου ένα μενού σταθερής τιμής κοστίζει περίπου 400 δολάρια. Στο μενού, το αργομαγειρεμένο Schweinsfilet, δηλαδή το χοιρινό φιλέτο, συνοδεύεται από μια παράξενη και ανησυχητική αποκάλυψη: οι χοίροι που εκτράφηκαν για να παραχθεί αυτό το πιάτο ευνουχίστηκαν χωρίς αναισθησία.
Θα άλλαζε αυτό την παραγγελία σου; Αυτή είναι μια απόφαση που σύντομα θα κληθούν να πάρουν οι 8,8 εκατομμύρια κάτοικοι της Ελβετίας, αλλά και τα εκατομμύρια των τουριστών που την επισκέπτονται κάθε χρόνο.
Τι προβλέπει η νέα νομοθεσία
Από την περασμένη εβδομάδα, τέθηκε σε ισχύ μια νέα νομοθεσία στην Ελβετία, η οποία — με μεταβατική περίοδο δύο ετών — υποχρεώνει όλα τα εστιατόρια, παντοπωλεία και εταιρείες τροφίμων να αναγράφουν αν τα ζωικά προϊόντα που προσφέρουν προέρχονται από ζώα που υπέστησαν επώδυνους ακρωτηριασμούς χωρίς αναισθησία.
Μεταξύ αυτών: ο ευνουχισμός σε χοίρους και μοσχάρια, η αφαίρεση των κέρατων από αγελάδες, το κάψιμο του ράμφους στις κότες και ακόμη και το κόψιμο των άκρων σε βατράχους. Η ενημέρωση αφορά και το φουα γκρα, που παράγεται με αναγκαστική σίτιση σε πάπιες και χήνες.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Παγκόσμια πρακτική, αλλά με κόστος για τα ζώα
Όσο σοκαριστικές κι αν ακούγονται αυτές οι πρακτικές, θεωρούνται «κανονικές» στη βιομηχανία παραγωγής κρέατος, γάλακτος και αυγών σε όλο τον κόσμο. Στα γουρούνια, για παράδειγμα, ο ευνουχισμός γίνεται για να αποφευχθεί η δυσάρεστη οσμή στο κρέας, ενώ στις κότες το κόψιμο του ράμφους εφαρμόζεται ώστε να μην τραυματίζονται μεταξύ τους όταν είναι στοιβαγμένες σε κλουβιά. Όλες αυτές οι διαδικασίες γίνονται σχεδόν πάντα χωρίς παυσίπονα, επειδή για τις εταιρείες σημαίνουν επιπλέον κόστος.
Για πρώτη φορά: ενημέρωση του καταναλωτή
Η Ελβετία είναι μία από τις λίγες χώρες όπου ήδη απαιτείται η χρήση αναισθησίας σε τέτοιου είδους επεμβάσεις. Ωστόσο, μεγάλο μέρος των προϊόντων που καταναλώνονται στη χώρα είναι εισαγόμενα, άρα ενδέχεται να προέρχονται από ζώα που έχουν υποστεί τέτοιους βασανισμούς.
Ο νέος νόμος δεν απαγορεύει αυτά τα προϊόντα, αλλά επιβάλλει τη διαφάνεια: ο καταναλωτής πρέπει να γνωρίζει τι αγοράζει ή τι τρώει. Αν κάποιος διαβάσει στην ετικέτα ότι το κομμάτι κρέατος στο πιάτο του προέρχεται από ζώο που ευνουχίστηκε ή ακρωτηριάστηκε χωρίς αναισθησία, ίσως επιλέξει κάτι άλλο.
Πώς αντιδρούν οι επιχειρήσεις και οι οργανώσεις
Οι φιλοζωικές οργανώσεις χαιρετίζουν το μέτρο, αν και επισημαίνουν ότι δεν είναι αρκετό. Θα ήθελαν να απαγορευτούν εντελώς οι εισαγωγές προϊόντων από κακοποιημένα ζώα. Ωστόσο, συμφωνούν ότι η υποχρεωτική σήμανση είναι ένα σημαντικό βήμα προς τη διαφάνεια.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Από την άλλη πλευρά, κάποιες επιχειρήσεις εκφράζουν επιφυλάξεις, φοβούμενες ότι η αναγραφή τέτοιων πληροφοριών θα αποθαρρύνει τους πελάτες ή θα μειώσει τις πωλήσεις συγκεκριμένων προϊόντων.
Υπάρχει προηγούμενο — και λειτούργησε
Ανάλογο παράδειγμα αποτελεί η περίπτωση των αυγών. Από το 2000, η Ελβετία απαιτεί τη σήμανση των εισαγόμενων αυγών που προέρχονται από κότες σε κλουβιά — πρακτική που απαγορεύεται στην εγχώρια παραγωγή. Το αποτέλεσμα ήταν σημαντική μείωση στις εισαγωγές αυγών τέτοιου τύπου.
Αντίστοιχα, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η αναγραφή του τρόπου εκτροφής στις συσκευασίες αυγών συνέβαλε στην αλλαγή των παραγωγικών μοντέλων, καθώς οι ίδιες οι εταιρείες δεν ήθελαν να φαίνεται ξεκάθαρα ότι τα προϊόντα τους προέρχονται από συνθήκες κακοποίησης.
Θα αλλάξει κάτι στις συνήθειες των καταναλωτών;
Το μεγάλο ερώτημα παραμένει: θα αλλάξει η νέα νομοθεσία τις διατροφικές επιλογές των καταναλωτών; Οι ειδικοί είναι επιφυλακτικοί. Όπως λένε, οι περισσότεροι αγοράζουν με βάση την τιμή. Όμως, η δημόσια έκθεση τέτοιων πρακτικών ίσως ασκήσει πίεση στις ίδιες τις επιχειρήσεις να αποσύρουν ή να περιορίσουν προϊόντα που φέρουν τη «σφραγίδα» της κακοποίησης.
Σε κάθε περίπτωση, το μέτρο φέρνει στο προσκήνιο ένα ερώτημα που για καιρό έμενε κρυμμένο πίσω από τις βιτρίνες και τις συσκευασίες: Τι υπέφερε ένα ζώο για να καταλήξει στο πιάτο μας;
