Καύσωνας: Άλλοι ρυπαίνουν, άλλοι πεθαίνουν

Όλ@ έχουμε ακούσει, τουλάχιστον μία φορά στην ζωή μας, κάθε φορά που συμβαίνει μια μεγάλη φυσική καταστροφή ή κάποια έκτακτη κατάσταση το κλισέ: “η φύση εκδικείται”. Έλα όμως που η εκδίκηση είναι στην φύση του ανθρώπου και όχι στην φύση της φύσης. Τι θέλω να πω μ’ αυτό; Ότι για όλα αυτά που συμβαίνουν και μας φέρνουν ένα βήμα πριν το Mad Max, ευθύνονται άνθρωποι. Οι πλουσιότεροι άνθρωποι.

Οι πλούσιοι ρυπαίνουν περισσότερο και οι πιο φτωχοί πεθαίνουν περισσότερο ή φτωχαίνουν ακόμα περισσότερο. Αυτό δεν είναι απόσπασμα από το κομμουνιστικό μανιφέστο, αλλά το συμπέρασμα επιστημονικών μελετών. Συγκεκριμένα, όπως καταγράφει το περιοδικό Nature Climate Change το πλουσιότερο 10% του παγκόσμιου πληθυσμού ευθύνεται για το 65% περίπου της ανόδου της παγκόσμιας θερμοκρασίας από το 1990 έως το 2020. Στην μελέτη επισημαίνεται ότι η κλιματική κρίση συνδέεται άμεσα με τις καταναλωτικές επιλογές και τις επενδυτικές επιλογές των πλουσιότερων.

Επιπλέον, άλλα στοιχεία αναφέρουν ότι οι εκπομπές από το πλουσιότερο 10% στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα οδήγησαν σε διπλασιασμό έως τριπλασιασμό των ακραίων φαινομένων καύσωνα σε ευάλωτες περιοχές.

Οι πιο ευάλωτοι κινδυνεύουν περισσότερο

Κι ενώ οι ισχυρότεροι και πιο πλούσιοι του πλανήτη μας ρυπαίνουν περισσότερο, την ζημιά την πληρώνει (με ακριβό νόμισμα) η φτωχολογιά, που δεν έχει τα κατάλληλα μέσα έχει να θωρακιστεί απέναντι σε ακραία φαινόμενα. Οι κάτοικοι των φτωχότερων χωρών πλήττονται δυσανάλογα, ειδικά απ’ όταν η κυβέρνηση Τραμπ απέσυρε τις Ηνωμένες Πολιτείες από τις κύριες πολυμερείς συμφωνίες και ταμεία για το περιβάλλον, ακυρώνοντας τη χρηματοδότηση αναπτυσσόμενων χωρών.

Ακόμα όμως και στην Ευρώπη, οι ταξικές ανισότητες κοστίζουν σε ανθρώπινες ζωές και στον καύσωνα. Στην Γαλλία 55 άνθρωποι έχουν πνιγεί στην προσπάθεια τους να δροσιστούν σε ποτάμια. Στην Βρετανία, πολλοί γονείς που έχουν την οικονομική δυνατότητα κλείνουν δωμάτια ξενοδοχείων με κλιματισμό για να προφυλάξουν τα μωρά τους από τις υψηλές θερμοκρασίες. Άλλα μωρά δυστυχώς δεν είναι τόσο τυχερά και υποφέρουν.

Σύμφωνα με τη μελέτη του World Weather Attribution άτομα με κοινωνικοοικομικά μειονεκτήματα ή χρόνια νοσήματα, άστεγοι και μετανάστες είναι πολύ περισσότερο ευάλωτοι στους καύσωνες.

Η κλιματική κρίση κάνει τους φτωχούς φτωχότερους

Πέρα από τον άμεσο κίνδυνο για την ανθρώπινη ζωή και υγεία, η κλιματική κρίση, έχει και οικονομικό αντίκτυπο στους πιο αδύναμους. Η μελέτη του Climate Analytics δείχνει ότι τα συνδυασμένα φαινόμενα καύσωνα και ξηρασίας μειώνουν ήδη το μέσο εισόδημα των νοικοκυριών κατά σχεδόν 3% σε ολόκληρη την Ευρώπη, με πολύ μεγαλύτερες απώλειες στις περιοχές που πλήττονται περισσότερο.

Επιπλέον, σημειώνει ότι η άνοδος της παγκόσμιας θερμοκρασίας θα διευρύνει την εισοδηματική ανισότητα και θα θέσει εκατομμύρια επιπλέον Ευρωπαίους σε κίνδυνο φτώχειας. Αν η υπερθέρμανση του πλανήτη φτάσει τους 2,7°C έως το 2100, όπως είναι πιθανό, το μέσο ευρωπαϊκό νοικοκυριό θα δει το εισόδημά του να μειώνεται κατά 27%.

Δυστυχώς, ο φονικός καύσωνας που σαρώνει την Ευρώπη είναι μία ακόμα υπενθύμιση ότι οι πολιτικές που κάνουν τους πλούσιους πλουσιότερους και τους φτωχούς φτωχότερους, που διαλύουν το κοινωνικό κράτος το οποίο θα πρέπει να είναι αρωγός σε τέτοιες κρίσεις, που καταστρέφουν τον δημόσιο χώρο μετατρέποντας τον σε απέραντη τσιμεντούπολη που βράζει, είναι καταστροφικές.

Και καμία πολιτική για το κλίμα δεν μπορεί να είναι ουσιαστική και ολοκληρωμένη αν δεν αναγνωρίζει την υπέρμετρη ευθύνη των πλουσίων. Ίσως είναι καιρός να πληρώσουν.