Η πολιτική έχει γίνει πολύ άγριο πράγμα. Η οικονομία της οργής, που στρέφεται και αναπτύσσεται γύρω από τους επιθετικούς αλγόριθμους των social media, έχει βρει στον πολιτικό (πάλαι ποτέ) διάλογο, την κότα που γεννά τα χρυσά αυγά.
Η λεκτική βία, η ωμότητα, η καθύβριση και η συντριβή κάθε διαφορετικής άποψης είναι πια κανόνας. Καθόλου τυχαία, ο ολοκληρωτισμός θριαμβεύει σε αυτές τις συνθήκες. Όταν όλοι μαθαίνουν να μιλούν και να συμπεριφέρονται ως αγρίμια στη δημόσια σφαίρα, είναι λογικό ότι θα καταλήγουν να ψηφίζουν και ως τέτοια.
Δύο διαφορετικοί δρόμοι
Μια μεγάλη διαφορά των δύο πολιτικών στρατοπέδων είναι, σε αδρές γραμμές, ο τρόπος που αντιλαμβάνονται τον άνθρωπο.
Όλο το αξιακό, ιστορικό και προγραμματικό οπλοστάσιο της ευρύτερης αριστεράς στηρίζεται στα ευγενή κίνητρα. Μια κοσμοθεωρία που πιστεύει ότι η αλληλεγγύη, η ανθρωπιά, ο σεβασμός είναι ταυτοτικά χαρακτηριστικά κάθε ανθρώπου και άρα ενεργοποιώντας αυτά μπορούμε να επιτύχουμε το στόχο μιας κοινωνίας με ελευθερία, δικαιοσύνη και ισότητα.
Το αντίπαλο στρατόπεδο επικεντρώνεται στα ένστικτα. Ο κάθε άνθρωπος είναι θηρευτής στη μεγάλη κοινωνική ζούγκλα. Πράττει αποκλειστικά μονάχα με κίνητρο το δικό του συμφέρον και (θα πρέπει να) αδιαφορεί για τις συνέπειες γύρω του.
Η επικράτηση των συντηρητικών τα τελευταία χρόνια όταν συναντήθηκε με την κρίση, την πανδημία και την καθολική εξάρτηση από τους τεχνολογικούς μηχανισμούς χειραγώγησης, έκανε την παραπάνω «αλήθεια» σχεδόν καθολική.
Η Δεξιά δεν κερδίζει απλά τα μυαλά των ανθρώπων σήμερα.Έχει κερδίσει τις ψυχές τους.
Το όπλο της αισιοδοξίας
Έχουν γραφτεί πολλές χιλιάδες λέξεις για το «φαινόμενο Μαμντάνι». Και όπως συμβαίνει σε όλες τις περιπτώσεις επιτυχημένων πολιτικών εγχειρημάτων όλοι προσπαθούν να κόψουν ένα κομμάτι του και να το ερμηνεύσουν ή να το μιμηθούν, εικάζοντας ότι αυτό ήταν το «μυστικό της επιτυχίας» του νυν δημάρχου της Νέας Υόρκης.
Είναι τα φοβερά του βίντεο στα σόσιαλ, οι προγραμματικές αιχμές του, τα ατσαλάκωτα κοστούμια και το λαμπερό του χαμόγελο; Διαλέγετε και παίρνετε.
Η ουσία της παρουσίας του Μαμντάνι είναι κάτι λίγο μεγαλύτερο από τα επιμέρους στοιχεία μιας επιτυχημένης καμπάνιας. Είναι η πολιτική ως πράξη αισιοδοξίας.
Το χαμόγελο, το vibe, τα σπιντάτα μοντάζ, οι pop και sports culture αναφορές δεν είναι περιτύλιγμα. Δεν είναι ανάλατη «πολιτική α λα Χόλιγουντ». Είναι δομικά κομμάτια μιας στρατηγικής που στον πυρήνα της έχει την πίστη ότι όλα μπορούν να αλλάξουν.
Ο ηττημένος που ξέχασε να κερδίζει
Είναι πάρα πολύ δύσκολο – και καθόλου παράλογο – για τους ανθρώπους της αριστεράς παγκοσμίως να ξεπεράσουν το τείχος της οργής και της θλίψης για την κατάσταση των πραγμάτων στην πόλη τους, στη χώρα τους, στον κόσμο.
Η απαισιοδοξία της γνώσης, που έλεγε ο Γκράμσι, είναι το μεγαλύτερο σαράκι κάθε αριστερού ανθρώπου. Και τις περισσότερες περιπτώσεις, είναι αυτή που καταβάλλει την «αισιοδοξία της βούλησης», οδηγώντας τελικά στην αδρανοποίηση ή ακόμα και την παραίτηση.
To παράδειγμα του Μαμντάνι μοιάζει τόσο new age αλλά στην πραγματικότητα είναι μια επιστροφή στις ρίζες της επαναστατικής αισιοδοξίας. Η οικονομία της οργής έχει στοκάρει εμπόρευμα για πολλά πολλά χρόνια. Τα ράφια όμως είναι άδεια εκεί που ο κόσμος ψάχνει να «αγοράσει» λίγο χαρά και πίστη ότι τα πράγματα μπορούν να αλλάξουν.
Η τυχαία κορύφωση μιας συλλογικής χαράς
Κάπως έτσι, στη Νέα Υόρκη όλα δένουν γλυκά.
Ένας νέος δήμαρχος που κινητοποίησε τις λαϊκές τάξεις ώστε να τον εκλέξουν, λύνει προβλήματα της καθημερινότητας, δίνει πρόσβαση σε δημόσιους χώρους, ανοίγει τους παιδικούς σταθμούς για όλα τα παιδιά, κάνει περικοπές από τις μίζες και τις σπατάλες και φορολογεί τους εκατομμυριούχους, κλείνοντας μια τρύπα 12 δις που είχαν αφήσει οι προηγούμενοι και by the way, η τύχη του χαμογέλασε και τον είδαμε να γίνεται κομμάτι της συλλογικής χαράς μιας πόλης που είδε την ομάδα της να κατακτά το πρωτάθλημα μετά από 53 χρόνια.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο Ζόραν Μαμντάνι μιλώντας στην πρωταθληματική «παρέλαση» των Knicks, ένωσε τα ζόρια του παρελθόντος των Knicks και την φετινή λύτρωση τους, με τα ζόρια των ανθρώπων που παλεύουν να ζήσουν σε μια πόλη που έγινε αβίωτη μέσα στα χρόνια και τώρα βλέπουν κάτι να αλλάζει προς το καλύτερο. Και όλο αυτό δεν μοιάζει cringe, ούτε ο δήμαρχος έμοιαζε σαν κλασικός πολιτικός μπάρμπας που κάθεται με τη νεολαία και ψάχνει ένα δράμι clout για να δικαιολογήσει την παρουσία του στη γιορτή.
Γιατί είναι αυτός που τους έπεισε ότι όλα μπορούν να γίνουν καλύτερα.
Και για δες, εδώ μέχρι και οι Knicks πήραν πρωτάθλημα.
