Έχουμε 19 Ιουνίου. Ήδη έχει ξεκινήσει η ζέστη, οι παραλίες αρχίζουν να γεμίζουν και δημοσιογράφοι, YouTubers, TikTokers -όσοι έχουν πρόσβαση σε κάμερα και μικροφωνάκι, τέλος πάντων- βγαίνουν παγανιά. Και για μία ακόμα φορά πλησιάζουν γυναίκες για «ερωτήσεις» και, όσο εκείνες απαντούν, εμείς βλέπουμε πλάνα του σώματος τους, με ιδιαίτερη έμφαση στα σημεία που το male gaze μας έχει μάθει ότι είναι σέξι.
Αντίστοιχα πλάνα ανδρών δεν υπάρχουν, φυσικά. Και δεν θα δεις γυναίκες να κάνουν ίδιο κόντεντ για views.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Μήπως να αφήναμε τις γυναίκες να κάνουν μπάνιο με την ησυχία τους;
Εδώ και σχεδόν τριάντα χρόνια, η ίδια ιστορία. Κάποτε ήταν οι καλοκαιρινές εκπομπές και τα δελτία ειδήσεων που γέμιζαν με ζουμαρισμένες λήψεις από κοπέλες 18 και 19 χρονών να κάνουν ηλιοθεραπεία. Δεν γνωρίζαμε καν αν είχαν συναινέσει, αφού τα πρόσωπά τους συνήθως δεν φαίνονταν. Φαίνονταν όμως οι πλάτες, τα στήθη και τα οπίσθιά τους.
Σήμερα το ίδιο έργο παίζεται στα σόσιαλ.Τα πλάνα από μακριά είναι σπανιότερα και οι γυναίκες συναινούν στο να φανούν. Δεν έχουν λόγο στο πώς θα τις δείξουν, ωστόσο. Οπότε βλέπουμε ξανά την κάμερα να κινείται αργά πάνω-κάτω, όσο εκείνες μιλούν. Κι από κάτω υπάρχουν ατέλειωτα σχόλια, στα οποία καθένας αισθάνεται ότι δικαιούται να εκφράσει τη γνώμη του για το σώμα μιας άγνωστης γυναίκας.
Αυτό δεν είναι αθώο καλοκαιρινό περιεχόμενο. Είναι αντικειμενοποίηση. Γιατί όταν η κάμερα επιλέγει να σταθεί όχι σε όσα λέει μια γυναίκα αλλά στο πώς δείχνει το σώμα της, παύει να την αντιμετωπίζει ως πρόσωπο και αρχίζει να την αντιμετωπίζει ως εικόνα προς κατανάλωση. Και το σώμα της υπάρχει για να το κοιτάζουν άντρες, να το σχολιάζουν και να το αξιολογούν όλοι.
Τι γίνεται κάθε φορά; Μιλάμε για εκείνες. «Μα φορούσε στρινγκ μαγιό». «Μα πήγε σε δημόσια παραλία». «Μα γιατί την πειράζει;». «Ας μην απαντούσε». Το θέμα δεν είναι ότι θέλησε να απαντήσει η ίδια, αλλά το πώς επέλεξαν να τις παρουσιάσουν οι άλλοι. Και ξανά μας λένε ουσιαστικα πως η παρουσία ενός γυναικείου σώματος σε δημόσιο χώρο συνεπάγεται αυτόματα και τη διαθεσιμότητά του στο βλέμμα των άλλων. Ότι από τη στιγμή που μια γυναίκα βρίσκεται στην παραλία, οι υπόλοιποι αποκτούν δικαίωμα να την παρατηρούν, να τη σχολιάζουν, να την καταγράφουν και να τη μετατρέπουν σε περιεχόμενο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Αν είσαι γυναίκα, γνωρίζεις πόσο βαθιά ριζωμένη είναι αυτή η λογική. Από πολύ μικρή μαθαίνεις ότι το σώμα σου βρίσκεται διαρκώς υπό παρατήρηση. Ότι θα αξιολογηθεί, θα κριθεί, θα χαρακτηριστεί υπερβολικά εκτεθειμένο ή υπερβολικά καλυμμένο, υπερβολικά σεξουαλικό ή όχι αρκετά. Με άλλα λόγια, μεγαλώνεις μέσα σε έναν κόσμο που σε εκπαιδεύει να βλέπεις τον εαυτό σου μέσα από τα μάτια των άλλων.
Και αν κάποια στιγμή αρνηθείς να παίξεις αυτόν τον ρόλο, αν διεκδικήσεις το δικαίωμα να υπάρχεις έξω από το βλέμμα που σε αξιολογεί, τότε είσαι υπερβολική, ξινή ή απλώς «δεν αντέχεις την κριτική».
Κάθε γυναίκα έχει το δικαίωμα να δείξει το σώμα της όπως θέλει, όσο θέλει και σε όποιον θέλει. Να ανεβάσει φωτογραφίες, να φορέσει ό,τι επιθυμεί, να εκφραστεί με όποιον τρόπο την κάνει να νιώθει άνετα. Το ζήτημα δεν είναι αν ένα σώμα φαίνεται. Το ζήτημα είναι ποιος αποφασίζει πότε, πώς και σε ποιο πλαίσιο θα φανεί.
Η διαφορά ανάμεσα στην αυτοδιάθεση και στην αντικειμενοποίηση βρίσκεται ακριβώς εκεί. Στο ποιος κρατά τον έλεγχο. Όταν μια γυναίκα επιλέγει η ίδια να εκθέσει το σώμα της, ασκεί ένα δικαίωμα. Όταν κάποιος άλλος το μετατρέπει σε περιεχόμενο για να εξασφαλίσει προβολές, likes και σχόλια, της αφαιρεί αυτό το δικαίωμα και τη μετατρέπει σε αντικείμενο θέασης.
Δεν είναι υπερβολικό το να μη θες να σε χρησιμοποιούν για κόντεντ. Ούτε να απαιτείς να σε αντιμετωπίζουν ως άνθρωπος και όχι ως θέαμα. Είναι καιρός να σταματήσουμε να αντιμετωπίζουμε το γυναικείο σώμα ως δημόσιο αγαθό. Και να αφήσουμε επιτέλους τις γυναίκες ήσυχες.
Ακολουθήστε το rosa.gr
