Δεν είναι και τόσο δύσκολο να καταλάβεις το «ναι»

Όντως μπερδεύεσαι τόσο, που πρέπει να αποδείξεις ότι υπήρχε συναίνεση και δεν κατάλαβες το «όχι»;

Πατριαρχία SOOC
Προσθέστε το Rosa.gr ως προτιμώμενη πηγή στην Google

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης.

Προσθήκη του Rosa.gr στην Google

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο χρειάστηκε να ξεκαθαρίσει κάτι που θα έπρεπε να είναι αυτονόητο. Επιβεβαίωσε ξανά, και με σαφήνεια, ότι «μόνο το ναι σημαίνει ναι», καλώντας τα κράτη-μέλη να αντιμετωπίσουν τη συναίνεση όχι ως γκρίζα ζώνη, αλλά ως ξεκάθαρη, ρητή και ενεργή συμφωνία.

Κι όπως κάθε φορά που ακούγεται η λέξη «συναίνεση», έτσι και τώρα, εμφανίστηκε η ίδια ερώτηση: «Μα πώς θα μπορώ να αποδείξω ότι είπε ναι;»

Είναι εντυπωσιακό (και εξαντλητικό, για να είμαστε ειλικρινείς) το πόσο γρήγορα η συζήτηση μετατοπίζεται. Από τη συναίνεση, στην απόδειξη. Από την επιθυμία, στον φόβο. Από το τι θέλει ο άλλος άνθρωπος, στο πώς θα προστατευτείς εσύ. Στην ιδέα ότι κάπου υπάρχει μια «παγίδα». Λες και το βασικό πρόβλημα να είναι τι θα συμβεί αν κατηγορηθείς, όχι τι συμβαίνει τη στιγμή που κάποιος δεν θέλει. Συζητάμε για οτιδήποτε εκτός από το προφανές: ότι αν χρειάζεται να αναρωτιέσαι, δεν έχεις ακούσει, δεν έχεις δει, δεν έχεις νιώσει «ναι».

Κι όμως, συνεχίζεις να αντιμετωπίζεις τη συναίνεση σαν κάτι θολό, σχεδόν τεχνικό. Σαν μια λεπτομέρεια που θα διευθετηθεί αν προκύψει θέμα. Σαν κάτι που αφορά περισσότερο το τι θα συμβεί μετά, παρά το τι συμβαίνει εκείνη τη στιγμή. Σαν να είναι κάτι που μπορείς να «εξηγήσεις» εκ των υστέρων, αντί να το έχεις εξασφαλίσει από πριν.

Το να ακούσεις ένα ξεκάθαρο «ναι» σημαίνει ότι πρέπει πρώτα να αποδεχτείς και ένα ξεκάθαρο «όχι».

Η συναίνεση δεν είναι κανένας γρίφος. Δεν είναι κάτι που ερμηνεύεται εκ των υστέρων. Είναι ξεκάθαρη. Είτε υπάρχει είτε όχι -είναι κυριολεκτικά άσπρο ή μαύρο.

Να το κάνουμε εντελώς λιανά;

Το να έχει παγώσει και να μην αντιδρά, δεν είναι «ναι».

Το να ξεκίνησε ως «ναι» και να έγινε «όχι» ή «δεν ξέρω» στην πορεία, δεν είναι «ναι».

Δεν είναι «ναι», αν είναι μεθυσμέν@.

Δεν είναι «ναι», αν φοβάται.

Δεν είναι «ναι», αν είστε σε σχέση.

Δεν είναι «ναι», αν τ@ έκανες να νιώθει ότι «σου το χρωστάει».

Δεν είναι «ναι», αν απλώς σταμάτησε να λέει «όχι».

Δεν είναι «ναι», αν απλώς το αφήνει να συμβεί.

Δεν είναι «ναι» το «ας τελειώνουμε».

Το «ναι» δεν είναι η απουσία αντίστασης. Είναι η παρουσία επιθυμίας. Είναι κάτι που φαίνεται, που λέγεται, που υπάρχει χωρίς να χρειάζεται να το ψάχνεις ή να το ερμηνεύεις εκ των υστέρων.

Κι αν όλα αυτά μοιάζουν «μπερδεμένα», ίσως αξίζει να σταματήσουμε να προσπαθούμε να αποκωδικοποιήσουμε το «όχι» και να αρχίσουμε να αναζητάμε το «ναι». Γιατί το «ναι» δεν είναι διακριτικό, δεν είναι αμφίσημο, δεν είναι κάτι που πρέπει να μαντέψεις. Το άλλο άτομο είναι εκεί επειδή θέλει να είναι εκεί, κι αυτή η επιθυμία δεν χρειάζεται μετάφραση.

Γι’ αυτό και η ερώτηση «μα πώς θα ξέρω ότι είπε ναι;» δεν είναι τελικά τόσο αθώα όσο θέλεις ακούγεται. Η απάντηση είναι απλή. Αν δεν είσαι σίγουρος, τότε δεν είναι ναι.

Το γεγονός ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο χρειάζεται να επιβεβαιώνει κάτι τόσο βασικό δεν είναι απλώς μια πολιτική εξέλιξη αλλά μια υπενθύμιση ότι τι εξακολουθούμε να ζούμε σε μια συνθήκη όπου η επιθυμία θεωρείται διαπραγματεύσιμη και η συναίνεση παρεξηγήσιμη. Ότι ακόμα κάποιοι ψάχνουν τρόπους να προστατευτούν από μια κατηγορία, αντί να φροντίσουν να μην την προκαλέσουν.

Το πρόβλημα δεν είναι πως η συναίνεση είναι περίπλοκη. Καθόλου περίπλοκη δεν είναι. Το πρόβλημα είναι πως για κάποιους, το να τη σεβαστούν παραμένει προαιρετικό.